مقالات

رسـتوریشنهای تـمام سـرامیک

بدست آوردن رنگ و فرم ایدهآل در روکشهای P.F.M به سختی صورت میگیرد و در بعضی موارد غیرممکن است. جهت تأمین زیبایی در حداقل فضا میتوان از روکشها تمام سرامیک استفاده کرد. در این مقاله با مزایا و معایب و همچنین تکنیک کار این نوع ترمیمها آشنا میشوید.



رسـتوریشنهای تـمام سـرامیک

ALL Cramic Restorative

بدست آوردن رنگ و فرم ایده آل در روکشهای P.F.M به سختی صورت میگیرد و در بعضی موارد غیرممکن است. جهت تأمین زیبایی در حداقل فضا میتوان از روکشها تمام سرامیک استفاده کرد. در این مقاله با مزایا و معایب و همچنین تکنیک کار این نوع ترمیمها آشنا میشوید.

مقدمه:

تکنیک ALL ceramic Restorative که به چند نام از قبیلPorcelain Free Metal، Veneer porcelain Restoration و... نامیده میشود با زیر مجموعه Laminate veneer porcelain تقریبا از اوایل دهه 1980 میلادی پس از بررسی و تحقیقات و با کاربرد ترمیمهای پرسلن برای دندانهای ضایعه یافته کار خود را شروع کرد و در مسیر تکامل خود به صورت Crown و یا Facing تحول شگرفی در پیشرفت علم تکنولوژی دندانپزشکی ایجاد نمود.

در طراحی و designing فریم ورک در روکشهای )(P.F.M porcelain Fuesed to metal حداقل ضخامت 0/3 mm و برای ایجاد Contouring پرسلن و تأمین رنگ و زیبایی حداقل ضخامت1/5 mmکه با احتساب 0/2 mm ضخامت اُپک (Opuqe) در مجموع 2mm فضا نیاز میباشد که تراش دندان بدین میزان در همه جا و همه حال میسر نمیباشد. به منظور نیل به اهداف فوق در جاهایی که محدودیت وجود دارد از روکشهای تمام سرامیک استفاده میشود.

مزایایی تکنیک All Ceramic R :

1-کنترل رنگ

2-تطابق کامل با دندان از جهت adjust شدن و تطابقContouring

3-سلامت پریودنتالی و سازگاری بیولوژیک پرسلن با نسج پریودنتال

4-حداقل تراش 0/5 تا 0/8 میلیمتر

5-زیبایی و دوام

معایب:

1-ترمیم: در صورتیکه ونیر نصب شده بشکند نمیتوان به راحتی آن را ترمیم نمود و باید تمام ونیر با فرز تراشیده شود و تجدید گردد.

2-شکنندگی: این روکشها نسبتا شکننده میباشند چون در اغلب موارد بسیار نازک ساخته میشوند و در صورت دستکاری خواهند شکست.

موارد تجویز:

1-برای بستن دیاستمهای دندانی Diastemas

2-برای ترمیم نقائص مانند هیپوپالزی و هیپوکلسیفیکاسیون

3-برای ترمیم پریدگیهای لبه دندانها Chipped teeth

4-برای بازسازی دندانهای چرخیده Rotaled teeth

5-برای بازسازی میدالین Malpositioned midline

6-برای اتصال به بریجهای قبلی Bonding to existing bridge

7-برای اصالح شکل دندانها مانند Peglateral, P. teeth

8-برای تغییر رنگ دندانها Stained Restoration

9-برای ترمیم شکستگی مینا

10-برای ترمیم اکلوزالی دندانها inlay porcelain و onlay porcelain

 

تکنیک ساخت:

قالب گیری: دندانپزشک باید قالب را از مواد elastomeric ً مثال سیلیکون (selicon ) - پلی اتر (polyether ) - پلی سولفاید (polysolfied) انتخاب کند که از استحکام و (Flexibility) قابلیت انعطاف پذیری لازم برخوردار باشد.

تهیه Refractory model:

تقریبا مدل حدود 30 گرم پودر با 7 cc مایع است که در یک دستگاه vacuim mixing به مدت 45 دقیقه مخلوط میشود و بعد روی دستگاه ویبراتور به داخل مولد Mold ریخته میشود و تا حدود یک ساعت و نیم – که بستگی به بروشور کمپانی سازنده و زمان Setting time دارد – مدل را به آرامی از داخل impression خارج میکنیم و آن را با مدل تریمر Modle trimer به دقت تریم میکنیم بطوریکه ارتفاع tissue gingival margin حدود 1/4 اینچ باشد بعد از این مرحله با ایجاد notche در دو طرف لینگوال و با کال بیس بدل آنرا به داخل یک Refraculator یا die lock tray میبریم که بعد از سخت شدن به وسیله دیسک الماسی دای ها (die ) را از هم جدا میکنیم و پس از جدا سازی دای ها اقدام به تعیین حدود فینیشینگ لاین میکنیم که بعد با margin marker pencil روی f.l اثر میگذاریم و در همین مرحله برای ایجاد لایه سمنت از یک یا دو لایه Spacer استفاده میشود بطوریکه 0/5 mm بالاتر از لبه مارجین را بپوشاند حال در این مرحله دای ها برای دگاز (degassing) آماده میباشد.

فرم Contouring باید ٌ حتما روی دای ها انجام پذیرد

Degassing:

Refractory die ً را که قبلا آماده شده در کوره سرد از درجه حرارت اتاق با rate F30 شروع به گرم کردن میکنیم تا عمل دگازه انجام پذیرد. حدود یک ساعت کوره را به 1800 F میرسانیم تا گازهای آمونیاک حاصل از دگازه مواد رفراکتوری خارج شوند دگازه رفراکتوری مدرن باید همان روز که مواد رفراکتوری ریخته و آماده شده است انجام پذیرد.

مایع التراسونیک میتواند استون یا ایزوپروپیل 99درصد الکل یا آب مقطر باشد

Buildup porcelain:

پس از دگازه کردن دای ها آنها را در آب مقطر میگذاریم تا از آب اشباع شود و مولکولهای گچ نسوز، آب جذب نکنند تا در موقع Buildup پرسلن هیچگونه آب یا رطوبتی از مولکولهای پودر پرسلن به داخل گچ نفوذ نکنند. بعد از پودرگذاری اجازه میدهیم modle و دای ها روی سکوی مفل کوره پرسلن خشک شوند البته در این زمان دمای کوره بین پس از دگازه کردن دای ها آنها را در آب مقطر میگذاریم تا از آب اشباع شود و مولکولهای گچ نسوز، آب جذب نکنند تا در موقع Buildup پرسلن هیچگونه آب یا رطوبتی از مولکولهای پودر پرسلن به داخل گچ نفوذ نکنند. بعد از پودرگذاری اجازه میدهیم modle و دای ها روی سکوی مفل کوره پرسلن خشک شوند البته در این زمان دمای کوره بین F تا 850 F میباشد بعد از حدود 15 الی 20 دقیقه کوره Start میکند در این مواقع میتواند pre heat temperature کوره بین 1000F تا 1200 F باشد که با توجه به بروشور، پودر مربوطه High temperature را معلوم میکند و سپس کار، پخته میشود در اینجا لازم است یادآوری شود که فرم Contouring ٌ باید حتما روی دای ها انجام پذیرد و پروگزیمال و لبه های مارجین همه روی دای شکل بگیرد زیرا پس از خارج ً نمودن مواد رفراکتوری این عمل امکانپذیر نمیباشد. ضمنا تا آخرین مرحله glazing باید پرسلن روی Refractory die بماند.

Glaze:

این مرحله از کار میتواند طبق برنامه پودرهای پرسلن کارخانه سازنده گلیز شود و در مواردی که کار از روی Refractory modle خارج شده است و نیاز به گلیز مجدد باشد با پودر و مایع Low fusing که بین 1500 تا 1600 درجه فارنهایت میباشد گلیز شود

Removal:

با یک دیسک الماسی، گچ رفراکتوری را از پرسلن جدا میکنیم و سپس با مولت های پرسلن گچ داخل آن را برمیداریم و بعد بقایای گچ را با شن اکسید آلومینیوم 50 تا 60 میکرون و با استفاده از سند بلاست مخصوص نوک مدادی با قدرت 2bar پاک میکنیم.

Etching:

پس از اینکه ونیرها روی master modle امتحان کردیم و adjust شد سطح داخل ونیر را تمیز میکنیم و سطح باکال ونیر یا سطحی که گلیز شده است را با موم (wax) میپوشانیم و سطح داخل یا سطحی که باید با نسج دندان تماس داشته باشد را با اسید 7/5 Hydrofloricدرصد بوسیله یک ابزار پلاستیکی به مدت 8 تا 10 دقیقه اچ مینماییم سپس در زیر آب جاری این سطح را میشوییم و در التراسونیک کلینر (ultrasonic cleaner) با آب مقطر آن را تمیز میکنیم. مایع التراسونیک میتواند استون یا ایزوپروپیل 99درصد الکل یا آب مقطر باشد.

Cementation:

پس از اینکه ونیرها، اچ و تمیز شدند حاال آماده امتحان )trying( میباشند و به مطب دندانپزشکی ارسال میگردند. در آنجا پس از امتحان و اطمینان از تطابق ونیرها با دندانهای بیمار با کامپوزیت و استفاده از دستگاه light curing آنها را Cure میکنند.

فوق العاده قوی و انعطاف پذیر است . بدلیل قابلیت انعطاف کلی آزادی حرکت امکان پذیر است. این مواد کامال زیست سازگارند. چون فاقدمونومر و فلز هستند که دردست دندان های معمول موجب واکنش حساسیتی می شوند. کلینیسین ها قادرند نواحی از ریج را بکار گیرند که با تکنیک های پروتز کامل و پارسیل امکان پذیر نمی باشد. بیماران می توانند از دست دندان هایی استفاده کنند که معموال راحت نخواهد بود. دندان مصنوعی انعطاف پذیر هیچ نقاط زخمی را در اثر واکنش منفی به رزین های اکریلیک ایجاد نمی کند و مقادیر کمی آب جذب می کند تا بافت نرم با پروتز سازگار تر شود. دندان مصنوعی انعطاف پذیر ممکن است به عنوان یک طرح درمان جایگزین در اصالح ناهنجاریهای مانند اکتودرمال دیسپالزی استفاده شود.

معایب

دندان مصنوعی انعطاف پذیر به طور کلی برای ترمیم های طولانی مدت استفاده نمی شود و فقط بعنوان موقتی بکار می رود. دندان مصنوعی انعطاف پذیر تمایل به جذب آب دارندو اغلب تغییررنگ می دهد. فریم فلزی دندان مصنوعی پارسیل هنوز برای درمان های دراز مدت » استاندارد » است. به هنگام تراش این پروتز، تهویه مناسب ، ماسک، و سیستم های خلاء باید مورد استفاده قرار گیرد و روشی بسیار حساس به تکنیک می باشد. بایداز تماس پوست بدن با غلاف های داغ کارتریج ، کوره، آداپتور سر پیستون، فلاسکها و لامپ های حرارتی خودداری کرد.

Proflex

Pro-flex ماده بیس دست دندان انعطاف پذیر است که برای دنچر های پارسیل و کامل استفاده می شود.لابراتوار دندانی Pickett از سال 1998 دندانهای مصنوعی قابل انعطاف پارسیل و کامل Pro-flex را ارائه کرده است. کیفیت بالا، ایجاد زیبایی و نتایج نهایی این ماده کار با آن را تسهیل می کند. این ماده در مواردیکه ملاحظات آناتومیک امکان استفاده موثر از آندرکات های دندان و نسج را امکان پذیر می سازد و تجویز می شود.

همچنین Proflex هایپو آلرژیک است و برای بیماران دارای آلرژی نسبت به اکریل و فلز توصیه می شود. از لحاظ زیبایی این مواد نیمه شفاف امکان تطابق رنگ پروتز را با رنگ بافت لثه طبیعی فراهم می کنند. در پروتزهای پارسیل پروفلکس هیچ کلاسپ فلزی وجود ندارد. دنچر های پارسیل و کامل قابل انعطاف ساخته شده ازProflex به راحتی توسط دندانپزشکان تنظیم می شود.

این مواد سخت، مقاوم و متراکم هستند وبا هزاران پوند فشار وکیوم شده اند تا با مدل بخوبی تطابق یابند. لایه نهایی کامپوزیت رزین انعطاف پذیری می باشد که برای نگه داشتن دندان ها تحت بارهای اکلوزالی به اندازه کافی محکم است، ودر عین حال آنقدرانعطاف پذیر است که اجازه می دهد تا دندانپزشک بدون هیچ تراش آندرکاتی آن را تحویل دهد. هنگام قراردادن آن دردهان تنها دمای دنچر را با آب گرم به دمای بدن نزدیک کنید. دندان مصنوعی پارسیل و کامل Proflex می تواند تعمیرو دنچر کامل می تواند در این لابراتوار با پروفلکس آستر شود.

Valplast

Valplast یک رزین بیس پروتزقابل انعطاف است که برای دنچرهای پارسیل و رستوریشن های یکطرفه ایده آل می باشد. این رزین یک نایلون ترموپلاستیک زیست سازگار با خواص فیزیکی و زیبایی منحصر به فرد است که تطبیق پذیری نامحدود ایجاد می کند و نگرانی در مورد آلرژی های اکریلیک را از بین می برد. پروتزهای پارسیل قابل انعطاف Valplast به رستوریشن اجازه می دهد که خود را با حرکت مداوم وانعطاف پذیری دهان شما وفق دهد. انعطاف پذیری ، همراه با قدرت و وزن سبک، آسایش کامل را فراهم می کند. آماده سازی ان ً ساده است. Valplast پارسیل تقریبا نامرئی است، زیرا نسبتا هیچ کلاسپ فلزی نداردو مواد خود را با بافت دهان می آمیزند. معمولا هزینه آن بیشتر از یک پارسیل ساخته شده با کلاسپ فلزی قابل مشاهده است. پارسیل انعطاف پذیر Valplast شامل روندهای غیرتهاجمی است.

در مورد بیمارانی که به مواد آکریلیک حساسیت و سابقه شکستگی فریم پارسیل دارند، هنگام وجود توروس های فکی بعنوان جایگزین ایمپلنت و پروتزهای ثابت و دنچرهای قابل انعطاف tori valplast تجویز می شوند.

لازم است دستورالعمل ویژه برای پروتز قابل انعطاف Valplast ارائه شود.

بیماران باید دنچر انعطاف پذیر Valplast را به طور منظم تمیز کنند. آنها باید دندان مصنوعی Valplast را روزانه به مدت 10 - 15 دقیقه یا حداقل سه بار در هفته درطول شب در آب قرار دهند . ذرات با استفاده از پاک کننده پروتزسونیک و یا با قرار دادن دنچر در زیر آب در حال جریان از بین می روند. مسواک زدن دنچر Valplast توصیه نمی شود زیرا ممکن است پالیش آن از بین برود و به مرورزمان خشن و زبر شود.

انعطاف پذیری بالا ، قابلیت ریلاین و تعمیر، عدم شکنندگی ،زیبایی عالی با عملکرد خوب و راحت

Sunflex

دندان مصنوعی پارسیل Sunflex از یک نایلون ترموپلاستیکی قوی زیست سازگار ساخته شده ، و نمی شکند، در عین حال سبک و شفاف است که اجازه می دهد تا بافت طبیعی از ورای آن قابل رویت باشد. ماده انعطاف پذیر sunflex واقعا نامرئی، نشکن، فاقد فلز ، سبک و فوق العاده راحت است.

ماده بیس پروتز انعطاف پذیر sunflex به دلیل مزیت های خاص آن منحصرا ً در بی دندانی پارسیل استفاده می شود. عدم نیاز به کلاسپ فلزی، استفاده از کلاسپ های رنگ بافت که با رنگ دندان طبیعی می آمیزند، مقاومت به رنگ پذیری بیشتر از سایرمواد نرم، انعطاف پذیری بالا ، قابلیت ریلاین و تعمیر، عدم شکنندگی، زیبایی عالی با عملکردخوب و راحت، از جمله مزیت های این ماده می باشند. این دندان مصنوعی برای بیماران حساس به پارسیل متحرک و کسانی که کلاسپ های فلزی نمی خواهند و یا به منومر حساسیت دارند ایده ال است.

نتیجه گیری

ساخت رستوریشن مطلوب به مهارت های کلینیسین در انتخاب نوع رستوریشن لازم برای بیمار وابسته است. ساخت پروتز برای قوس های نیمه بی دندانی با چالش های ویژه ای مواجه می شود، موانع مختلف بسیار، مسیرهای نشستن گوناگون ،دندان های کج و اکلوژن نامرتب طرح درمان راپیچیده می کند. دندان مصنوعی انعطاف پذیر در برآوردن تقاضا های مختلف بیمار برای گیر بیشتر و زیبایی در یک موقعیت برتر قرار دارد. قبلا تعداد کمی از بیماران و پزشکان دنچرانعطاف پذیر را انتخاب می کردند، اما در حال حاضر یک گزینه درمانی انتخابی است.

 

برگرفته از ماهنامه دندانسازان حرفه ای